قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1063
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال هفتاد و هشتم از رحلت خير البشر در اين سال مسلمة بن عبد الملك به غزوهء روم رفت و چهار قلعهء روم را فتح نمود : اوّل قسطنطين ، دويم غزاله ، سيم قلعهء سديد ، چهارم طوانه . و اين قلعهء طوانه از مشاهير قلاع روم است در استحكام . در فتح اين قلعه جنگ بسيار شد ، چنانچه مرتبهء اوّل روميان زور آورده مسلمانان را از جاى برداشته باز پس مىدوانيدند تا به موضعى كه آن را كنيسه خوانند كه قريب به دو ميل از طوانه دور است ، و مسلمانان چنان بىدل و مأيوس شده بودند كه همه دست از جان شسته بودند . اتّفاقا در اين اثنا عباس بن الوليد و يحيى بن حجمى از جانب راست برآمده بانگ بر مسلمانان زدند و برگريختن نكوهش نمودند . مسلمانان چون آواز عباس بن وليد را شنيدند به يكباره همه مراجعت نموده بر روميان حمله آوردند و ايشان از برگشتن مسلمانان هراسى عظيم برداشته بازگشته روى به قلعه آوردند . امّا عباس با جمعى از سواران تازه زور پيش ايشان گرفته چندان كشش و كوشش نمود كه محاسب وهم از شمارهء آن عاجز است . القصّه ؛ آن قلعه را نيز فتح نموده ، آن زمستان در آن قلعه گذرانيده غنايم بسيار به دست آوردند . * * * [ لشكركشى قتيبة به نومشكث و رامثينه ] و هم در اين سال قتيبة بن مسلم از مرو لشكر برداشته به عزم تسخير ولايت نومشكث « 1 » و رامثينه « 2 » برآمد . چون به آن حدود رسيد مردمان نومشكث و رامثينه بيرون آمده جزيه قبول
--> ( 1 ) . هر سه نسخه : بومشكت . به قياس الكامل ، ج 7 ، ص 137 تصحيح شد . ( 2 ) . هر سه نسخه : برامشه . در مراصد و معجم البلدان به صورت رامثين آمده است . به قياس تاريخ طبرى ( ج 9 ، ص 3817 ) و الكامل ( ج 7 ، ص 137 ) تصحيح شد .